甲狀腺機能低下症 · Hypothyroidism
Chúng tôi hướng dẫn về mối liên hệ giữa mệt mỏi, sưng phù, nhạy cảm với cái lạnh và suy giáp, các hạng mục kiểm tra trong xét nghiệm máu, cũng như cách chúng tôi xem xét những khó chịu còn sót lại trong quá trình điều trị thông qua thăm khám.
Điều cần xác nhận trước
Chúng tôi xác nhận thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng, các tình huống khiến triệu chứng trầm trọng hơn và những bất tiện xuất hiện kèm theo.
Điều cần phân loại cùng nhau
Chúng tôi sẽ thu hẹp khả năng bằng cách đối chiếu các bệnh lý có biểu hiện tương tự với kết quả xét nghiệm hiện có.
Nội dung xem trên trang này
Chúng tôi sẽ hướng dẫn lần lượt từ các biểu hiện chính, tiêu chuẩn phân biệt cho đến trình tự xác nhận trong quá trình thăm khám.
Các xét nghiệm thông thường sẽ kiểm tra nồng độ hormone tuyến giáp trong máu (TSH, Free T4). Triệu chứng này có thể là do Dương hư (Yang-heo), tức là vấn đề nằm ở chính môi trường chuyển hóa khiến tế bào không tận dụng được hormone, và điều này sẽ được xem xét thông qua biện chứng.
Chẩn đoán y học Hàn Quốc xem xét một khía cạnh khác với xét nghiệm bệnh viện: Đây không phải là sự ưu việt hơn, mà là một góc nhìn khác.
Thông tin cốt lõi trong một cái nhìn
- Biện chứng được chia thành bốn nhóm: Tỳ Thận Dương hư, Khí Huyết Dương hư, Tâm Thận Dương hư và Can uất
- Phân biệt với hội chứng mệt mỏi mãn tính, hội chứng tiền mãn kinh, trầm cảm, suy thận và viêm tuyến giáp Hashimoto
- Kiểm tra cảm giác nặng nề và sưng phù thông qua mạch chẩn, phúc chẩn (khám bụng) và vấn chẩn (hỏi bệnh)
Chúng tôi xem xét trường hợp của bạn bắt đầu từ các nhóm nguyên nhân, thay vì chỉ dựa vào kết quả xét nghiệm.
Nội dung cần tìm hiểu trước
Suy giáplà tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone, khiến quá trình chuyển hóa toàn thân bị chậm lại. Các triệu chứng điển hình bao gồm mệt mỏi mãn tính, sưng phù, nhạy cảm với cái lạnh, tăng cân, đôi khi đi kèm với sương mù não, kinh nguyệt không đều, rụng tóc hoặc cảm giác trầm cảm. Có thể ví trạng thái này như một chiếc nồi hơi của cơ thể bị yếu lửa, khiến mọi chức năng đều vận hành chậm hơn một nhịp.
Trong y học Hàn Quốc, điều này được gọi là Dương hư(陽虛) hoặc Hư lao (虛勞) của phạm vi. Chúng tôi hiểu đây là tình trạng các chức năng toàn thân bị đình trệ do thiếu hụt Dương khí (陽氣) vốn có tác dụng làm ấm cơ thể và thúc đẩy tuần hoàn; do đó, chúng tôi tiếp cận vấn đề này như một sự suy giảm sinh lực toàn thân chứ không chỉ là vấn đề ở vùng cổ.
Tạng phủ (臟腑) nếu nhìn theo cách này, tình trạng dương hư chủ yếu nằm ở tỳ (脾) và thận (腎). Dương khí của thận (腎) tương ứng với ngọn lửa căn bản làm ấm cơ thể, nếu ngọn lửa này yếu, vùng thắt lưng, đầu gối và bụng dưới sẽ bị lạnh, đồng thời rất sợ lạnh. Tỳ (脾) chuyển hóa thức ăn thành năng lượng và quản lý tứ chi (四肢), nên khi tỳ dương (脾陽) yếu, tiêu hóa sẽ chậm, cơ thể bị phù nề và tay chân lạnh. Tình trạng dương khí của cả thận và tỳ cùng suy yếu được gọi là tỳThận dương hư(脾腎陽虛), và đây là biểu hiện thường gặp nhất trong chứng suy giáp.
Thuốc hormone đóng vai trò bù đắp các chỉ số bị thiếu hụt, nhưng thường quan sát thấy trạng thái 'không triệu chứng' (subclinical), trong đó tình trạng mệt mỏi và sợ lạnh vẫn còn tồn tại ngay cả khi các chỉ số đã trở về mức bình thường. Đó là vì xét nghiệm máu chỉ cho thấy 'lượng' hormone trong máu, chứ không cho thấy tế bào sử dụng hormone đó hiệu quả đến mức nào (môi trường chuyển hóa). Phòng khám Baekrokdam Han-yeolxem xét chính môi trường chuyển hóa này thông qua biện chứng.
Cách phân loại các triệu chứng tương tự
Chứng suy giáp cũng có biểu hiện suy giảm năng lượng khác nhau tùy theo mỗi người. Tùy thuộc vào việc dương khí của tạng phủ nào bị thiếu hụt mà trong lâm sàng có 4 loại chính sau đây:
Thể Tỳ Thận dương hư (脾腎陽虛)
Tỳ (脾) và thận (腎) cùng bị suy yếu dương khí. Do thận dương yếu nên rất sợ lạnh, thắt lưng, đầu gối và tay chân bị lạnh; do tỳ dương yếu nên tiêu hóa kém và cơ thể dễ bị phù. Đây là biểu hiện phổ biến nhất trong chứng suy giáp, hướng tiếp cận là làm ấm dương khí căn bản.
Thể khí huyết lưỡng hư (氣血兩虛)
Thể khí huyết đều thiếu hụt. Sắc mặt nhợt nhạt, hụt hơi dù chỉ vận động nhẹ và biểu hiện mệt mỏi rõ rệt. Có thể đi kèm với rụng tóc hoặc giảm lượng kinh nguyệt.
Hướng tiếp cận là bồi bổ khí huyết.
Thể Tâm Thận dương hư (心腎陽虛)
Tâm (心) và thận (腎) bị suy yếu dương khí. Vì tâm quản lý tinh thần nên dẫn đến suy giảm trí nhớ, sương mù não (brain fog), đi kèm với đánh trống ngực và mệt mỏi.
Hướng tiếp cận là làm ấm dương khí của tâm và thận để hỗ trợ lưu thông.
Thể Gan uất (Gan uất hình) (肝鬱)
Do căng thẳng (stress) khiến Can khí (肝氣) bị tắc nghẽn khiến quá trình trao đổi chất càng bị đình trệ. Người bệnh thường cảm thấy bất an, bức bối về mặt cảm xúc và các triệu chứng thay đổi tùy theo trạng thái tâm lý.
Hướng tiếp cận là giải tỏa khí bị tắc nghẽn để hỗ trợ lưu thông.
Hướng tiếp cận sẽ thay đổi tùy theo thể trạng và các triệu chứng đi kèm, đồng thời điều chỉnh thành phần chi tiết trong quá trình theo dõi diễn tiến.
Vậy trong trường hợp của tôi, tình trạng Dương hư này đến từ đâu? Ngay cả khi cùng là chứng suy giảm, biểu hiện thiếu hụt Dương khí (năng lượng làm ấm cơ thể) ở mỗi người là khác nhau. Vì vậy, để xem xét sự khác biệt đó, chúng tôi chia thành bốn thể loại.
Những hiểu lầm thường gặp
"Nếu chỉ số bình thường nghĩa là đã khỏi bệnh"
Xét nghiệm máu chỉ cho thấy lượng hormone trong máu, còn việc các tế bào sử dụng lượng hormone đó hiệu quả đến mức nào thì khó có thể biết chỉ qua các con số. Tình trạng 'không triệu chứng rõ rệt' (subclinical), khi các chỉ số đã trở về mức bình thường nhưng vẫn còn mệt mỏi, phù nề, sợ lạnh, là rất phổ biến, và điều này có thể được xem xét dưới góc độ môi trường trao đổi chất.
"Không thể kết hợp thuốc hormone và quản lý bằng y học Hàn Quốc"
Không đúng. Vai trò của thuốc hormone là bù đắp lượng hormone thiếu hụt, còn biện chứng y học Hàn Quốc là một phương pháp tiếp cận bổ trợ, xem xét thể trạng và các triệu chứng cảm nhận được như mệt mỏi, sợ lạnh, phù nề còn sót lại. Việc tự ý điều chỉnh thuốc đang dùng là rất nguy hiểm, vì vậy bạn nhất định phải thảo luận với bác sĩ điều trị.
"Tăng cân là do thiếu ý chí"
Trong chứng suy giáp, quá trình trao đổi chất bị chậm lại khiến cân nặng dễ tăng lên dù chế độ ăn uống và hoạt động không thay đổi. Đây không phải là vấn đề về ý chí mà là tình trạng 'hỏa lực' của cơ thể bị suy giảm, vì vậy việc xem xét môi trường trao đổi chất sẽ mang lại hiệu quả.
"Sợ lạnh là do thể chất bẩm sinh nên không thể làm gì được"
Việc đặc biệt sợ lạnh là do Dương khí (năng lượng làm ấm cơ thể陽氣) bị thiếu hụt. Thay vì chỉ coi đó là đặc tính bẩm sinh và bỏ mặc, chúng ta nên xem xét loại nguyên nhân gây ra tình trạng này.
Khi phân chia các thể loại như vậy, một vài điều mà chúng ta vốn coi là hiển nhiên bấy lâu nay sẽ được nhìn nhận theo cách khác. Hãy cùng điểm qua những hiểu lầm thường gặp tại phòng khám.
Những điểm cần kiểm tra dù triệu chứng có vẻ giống nhau
Đây là những bệnh lý có triệu chứng trùng lặp với suy giáp. Việc phân biệt chính xác là điểm khởi đầu để xác định hướng quản lý.
Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Chỉ số tuyến giáp bình thường nhưng tình trạng mệt mỏi cực độ kéo dài, thường có nguyên nhân chính là do mất cân bằng thần kinh tự chủ hơn là do trao đổi chất.
Hội chứng mãn kinh
Đặc trưng là đỏ bừng mặt và đổ mồ hôi, nhưng có thể trùng lặp với cảm giác mệt mỏi, trầm cảm của suy giáp, nên cần phân biệt thông qua xét nghiệm hormone.
Trầm cảm
Mệt mỏi và giảm động lực là những triệu chứng chính, nhưng cần xem xét liệu đây có phải là tình trạng trầm cảm thứ 2 do suy giáp gây ra hay không.
Suy thận, bệnh thận
Điểm chung là phù nề, nhưng được phân biệt thông qua đặc điểm nước tiểu và chỉ số creatinine trong máu.
Viêm tuyến giáp Hashimoto
Đây là bệnh tự miễn, nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giáp, nên việc quản lý sẽ được tiến hành song song với việc xem xét cân bằng miễn dịch.
Cần phân biệt với các tình trạng khác dễ gây nhầm lẫn do có triệu chứng tương tự. Dưới đây là những manh mối để phân biệt.
Quá trình thăm khám sẽ xác nhận như sau
Vì vậy, trong điều trị thực tế, chúng tôi đọc các tín hiệu từ cơ thể thông qua chẩn đoán bằng cách sờ bụng (phục chẩn), bắt mạch (mạch chẩn) và hỏi bệnh (vấn chẩn) cùng với các chỉ số xét nghiệm máu.
Suy giáp được xác nhận bước 1 thông qua xét nghiệm máu (TSH·Free T4), và trong y học Hàn Quốc, thông qua phúc chẩn (腹診) và mạch chẩn (脈診) · Hỏi bệnh (問診) để xác nhận biện chứng.
- Khám bụng: Kiểm tra tình trạng thiếu hụt dương khí thông qua cảm giác lạnh, độ đàn hồi và các điểm đau khi ấn ở vùng bụng.
- Bắt mạch: Nắm bắt mức độ sâu của biện chứng thông qua các dạng mạch biểu hiện sự suy giảm chuyển hóa như trầm mạch, trì mạch.
- Hỏi bệnh: Phân tích nguyên nhân bằng cách kiểm tra mức độ nhạy cảm với cái lạnh, tình trạng phù nề, kiểu giấc ngủ và trạng thái tiêu hóa.
- Trong lâm sàng, những trường hợp chỉ số bình thường nhưng vẫn có triệu chứng được phân loại và điều trị là 'suy giáp dưới lâm sàng'.
Khi các loại hình và chẩn đoán được xác định như vậy, chúng tôi sẽ cùng bạn quyết định hướng điều trị tiếp theo phù hợp với thể chất cũng như các triệu chứng mệt mỏi, sợ lạnh, phù nề mà chỉ riêng các chỉ số xét nghiệm không thể phát hiện ra.
Các câu hỏi thường gặp về suy giáp
Tại sao chỉ số xét nghiệm máu bình thường nhưng tôi vẫn liên tục cảm thấy cơ thể nặng nề và bị phù nề?
Xét nghiệm máu cho thấy 'lượng' hormone trong máu, nhưng chỉ dựa vào con số thì khó biết được các tế bào sử dụng hormone đó hiệu quả đến mức nào. Trong y học Hàn Quốc, trạng thái này được hiểu là Dương hư (Yang-heo), và chúng tôi tiếp cận theo hướng xem xét chính môi trường chuyển hóa của cơ thể.
Tôi đang uống thuốc hormone tuyến giáp, tôi có thể dùng kèm thuốc thảo dược Hàn Quốc không?
Có nhiều trường hợp bệnh nhân vừa uống thuốc hormone vừa tư vấn điều trị song song. Chúng tôi sẽ theo dõi sự thay đổi của các chỉ số và tình trạng cơ thể, sau đó thảo luận với bác sĩ điều trị chính để điều chỉnh hướng điều trị.
Xét theo quan điểm Hàn-Nhiệt (Nóng-Lạnh), đây được xem là quá trình tích tụ thiên hướng lạnh.
- Tích tụ các nguyên nhân gây suy giảm tuần hoàn và dương khí
- Chức năng điều tiết của cơ thể không theo kịp
- Được cho là biểu hiện ra ngoài bằng các triệu chứng chứng lạnh và suy giảm tuần hoàn
Quá trình xác nhận trong quá trình thăm khám
Bây giờ, chúng tôi sẽ xác nhận xem triệu chứng của bạn thay đổi khi nào và như thế nào
Vì cách xuất hiện các triệu chứng khó chịu có thể khác nhau ngay cả trong cùng một tên bệnh, nên chúng tôi sẽ kiểm tra kết quả xét nghiệm trước đó cùng với diễn tiến của triệu chứng.
Biện chứng (辨證)
Xác nhận chi tiết triệu chứng thông qua bắt mạch và hỏi bệnh
Thông qua bắt mạch và hỏi bệnh, chúng tôi xác nhận xu hướng chứng lạnh (冷) và các biểu hiện đi kèm, sau đó giải thích hướng tiếp cận phù hợp với tình trạng hiện tại.
Quyết định hướng kê đơn và theo dõi thay đổi sau khi dùng thuốc
Dựa trên nội dung xác nhận từ việc hỏi bệnh và thăm khám, chúng tôi sẽ giải thích hướng kê đơn, và cùng một viện trưởng sẽ theo dõi cho đến những thay đổi sau khi bào chế và dùng thuốc.
Kiểm duyệt nội dung và thăm khám Tiêu chuẩn thăm khám của Baekrokdam
Suy giáp, hãy lắng nghe diễn tiến bệnh trước khi quan tâm đến tên gọi
Chúng tôi cùng xác nhận vị trí tích tụ cái lạnh, tốc độ hồi phục, tiêu hóa, mệt mỏi, giấc ngủ và phản ứng sau khi thay đổi nhiệt độ. Vì ngay cả với cùng một chẩn đoán, cách cơ thể tạo ra và phân phối nhiệt là khác nhau, nên chúng tôi kết nối các phân loại xác nhận được từ bắt mạch, xem lưỡi và hỏi bệnh vào việc kê đơn thuốc thảo dược Hàn Quốc và theo dõi diễn tiến.
“Những khó chịu không thể giải thích chỉ bằng kết quả xét nghiệm, chúng tôi sẽ rà soát lần lượt từ thời điểm triệu chứng bắt đầu.”
- Tốt nghiệp Khoa Y học Hàn Quốc, Đại học Kyung Hee
- Viện trưởng điều hành phòng khám y học Hàn Quốc Baekrokdam
Trước khi tư vấn
Vui lòng ghi chú lại thời gian và vị trí cảm thấy lạnh nhiều nhất, thời gian duy trì hơi ấm khi làm ấm cơ thể, các xét nghiệm gần đây và các loại thuốc đang dùng.
Trong lần khám đầu tiên
Chúng tôi không kết luận chỉ dựa trên một tên triệu chứng, mà phân loại theo các nhánh hàn nhiệt dựa trên thời điểm bắt đầu, yếu tố làm trầm trọng thêm và các triệu chứng đi kèm.
Khi bắt đầu điều trị
Chúng tôi điều chỉnh đơn thuốc dựa trên tần suất, thời gian hồi phục và những thay đổi trong sinh hoạt hàng ngày, thay vì chỉ dựa vào mức độ khó chịu.